چگونه طرح تحقیق بنویسیم

چگونه طرح تحقيق بنويسيم؟

(قسمت اول)

  مقدمه

فراهم سازي طرح تحقيق كه معمولاً بعنوان فصل اول يك رساله تحقيقي بحساب مي آيد اساسي ترين و نيز مشكل ترين مرحله تحقيق است. محقق قبل از انجام پژوهش بايد به تهيه آن مبادرت كند آن را پس ازتهيه و تنظيم به نظر استاد راهنما  يا هر فرد ذينفع ديگري محقق قصد دارد نتايج تحقيق را به او گزارش دهد برساند. در اين مرحله ،استاد راهنما در تحقيق مختار است . كه طرح را بپذيرد يا رد كند يا احتمالاً با تغييراتي آن را تائيد نمايد. در صورتي طرح به هر شكلي مورد قبول واقع شود ، از آن پس محقق موظف است كه طبق طرح تنظيم شده در پي انجام تحقيق بر آيد.

  طرح تحقيق 

طرح تحقيق در حقيقت تابلوئي است كه گام بگام راهنماي ما در طي مسير تلاش وكاوش است محقق در سايه تبعيت از آن مي تواند بنقطه مورد نظر برسد . ونيز در آن منعكس شده است كه چه راه وروشهائي را بايد در پيش بگيرد ودر هر نقطه چه بايد بكند. وبه بيان سـاده طـرح تحقيـق هـم چون طرح سيـم كشي ساختماني است كه در آن مهندس با دست داشتن نقشه سيم كشي ها سعي دارد زواياي تاريك ساختمان را پيدا كرده و حركت سيم هارا به آن جهت هدايت كند . و با روشن كردن لامپي ، محيط مورد نظر را روشن كند و به ديگران نشان دهد.

  شكي نيست كه تنها داشتن نقشه يا طرح ، مسئله را حل نمي كند ضمن تهيه آن بايد مصالح و وسايل مورد نياز را گردآوري كرد و با فراهم آوردن امكانات و پيش بيني هاي لازم و بهره گيري از فنون و مهارتهاي مورد نياز به سوي مقصد حركت نموده و سرانجام مجهولي را معلوم نمايند و اين طرح بصورت تابلوئي هميشه بايد در اختيار ودسترس محقق باشد واو هيچ قدمي را برندارد مگر براساس آن طرح ونقشه باشد.

فايده و ضرورت طرح براي انجام تحقيق

 براي طرح تحقيق فوايدي است كه برخي از آنها مي تواند بقرار زير باشد:

-          جهت فعاليت و حركت محقق را مشخص و روشن مي سازد.

-           صرفه جوئي در زمان و امكانات مادي مي شود.

-           محقق و همكاران او را از بيراهه  وخطاها ي بيهوده باز مي دارد.

-           طرح تحقيق راهنماي است براي طرح يا تحقيقات نيمه تمام.

-           ميزان كار و سرعت محقق تا رسيدن به هدف را مشخص مي سازد.

-           تعداد متغيرهاي مورد بررسي را مشخص ميسازد.

-           وظايف همه افراد و مسئوليت آنها را مشخص مي كند.

ويژگي هاي يك طرح تحقيق خوب

1- طرح تحقيقي خوب است واضح و داراي صراحت باشد محققان ديگر به راحتي آن را به فهمند.

2- مسائل مربوط به صرفه جوئي در امكانات مادي و زمان كاملاً پيش بيني شده است

3- يك طرح خوب تحقيق داراي انعطاف و نرمش است .

4- از بهترين را براي رسيدن به هدف استفاده شده است.

مراحل يك طرح تحقيق

1-     عنوان تحقيق    2- مقدمه 3- توصيف مختصر تحقيق   4- بيان مساله

5- اهميت و ضرورت تحقيق   6- اهداف تحقيق7- سئوالات ويژه تحقيق   8-  فرضيه هاي تحقيق

9- روش اجراي تحقيق   10- محدوديت هاي اجراي  تحقيق 12- تعاريف اصطلاحات و واژه ها

مراحل يك طرح تحقيق  

    در صفحه عنوان موضوع تحقيق بصورت  يك جمله صريح و روشن بيان مي شود كه بهتر است در آن بررسي رابطه ومعلولي و يا همبستگي بين متغيرها مطرح گردد. وطول عنوان حدود 12 تا 15 كلمه بيشتر نباشد.

 

مساله(عنوان)، مشكل احساس شده اي است كه محقق

به  حل آن  علاقمند است و مي خواهد راه حل آنرا بيابد.

1 - عنوان تحقيق:

   يكي از مشكل ترين مراحل طرح تحقيق كه براي اخذ درجه تحصيلي بكار مي رود انتخاب مسئله مناسب است. تازه كاران مسئله اي را انتخاب مي كنند كه دامنه بسيار وسيعي دارد . اين امر ممكن است به دليل درك كمترآنها از طبيعت تحقيق و مراحل سيستماتيك حل مسئله و يا به دليل اشتياق فراوان اما ناپخته آنها به حل سريع و فوري يك مسئله مهم باشد. اما آنهائيكه كار آزموده ترند مي دانند كه تحقيق براي يافتن حقيقت و يا حل يك مسئله مهم به صرف وقت و انرژي و بكار بردن تفكر منطقي گسترده نياز دارد.

    دالن معتقد است دانشجويان هنگام انتخاب موضوع تحقيق دچار چهار نوع اشتنباه  مي شوند :

1 - مساله اي را شتابزده و بدون تجزيه وتحليل تمام شقوق تصميماتشان انتخاب مي كنند.

2-      به جاي اينكه براي روشن ساختن مساله پي سوابق بگردند ، ماهها به دفع الوقت   مي گذارنند.

3-      قبل از انتخاب مسئله پژوهشي ، روش اجراي تحقيق را مشخص مي كنند.

4-     به جاي آنكه ابعاد مساله را به طور دقيق طرح و اصطلاحات را به روشني تعريف كنند ، توصيفي كلي از مساله ارائه مي دهند.

بنابراين ، براي نوشتن و تنظيم عنوان تحقيق رعايت نكات زير ضروري است: 

الف - عنوان تحقيق بايد شناختي دقيق و روشن از حوزه موضوع را عرضه دارد.

ب- موضوع تحقيق بايد در پرتو امكانات عملي و واقعيتها تهيه و تنظيم گردد.

ج- موضوع تحقيق بصورت يك جمله كامل مثبت دقيق و صريح مطرح مي گردد.

د- در هنگام بيان موضوع تحقيق بايد به سئوالات ذيل به روشني جواب داده شود:

1-    چه كسي؟( يعني پژوهش در مورد چه كساني اجرا خواهد شد)

2-    چه متغيرهاي:

(براي تعيين متغيرهاي مورد بررسي جدول زيرا تكميل كنيد)

متغيرهاي آماري

نوع مقياس اندازه گيري

متغير كيفي

متغيركمي

 

 

 

متغيرهاي پژوهشي

متغير مستقل

متغير وابسته

/ 1 نظر / 1767 بازدید
لیلا

خیلی ممنون.درکار مدرسه خیلی کمکم کرد